Kinh Nghiệm Cắm Trại Qua Đêm, Ngắm Bình Minh Trên Biển Tiến Hòa – Tiến Thành

Phần 01Vì sao là Tiến Hòa, không phải Mũi Né

Tiến Hòa là một thôn ven biển của phường Tiến Thành, nằm trên trục ĐT 719 (đường Lạc Long Quân) chạy về phía nam Phan Thiết. Người ta hay nghĩ muốn ngủ bãi biển thì ra Mũi Né. Thực tế ngược lại, và lý do nằm ở hướng của bờ biển.

Dải Hàm Tiến – Mũi Né quay mặt về hướng Đông Bắc. Từ tháng 11 tới tháng 3, gió bấc thổi thẳng từ Đông Bắc vào — đó chính là lý do Mũi Né thành thủ phủ lướt ván diều của châu Á (xem bài về mùa gió bấc). Gió tốt cho cánh diều thì tệ cho cái lều: cát tạt, lều rung suốt đêm, bếp không nhóm được.

Bờ Tiến Thành chạy theo hướng Đông Bắc – Tây Nam, nên mặt bãi quay ra Đông Nam. Cùng ngọn gió bấc ấy, ở đây nó thổi chéo từ phía đất liền ra, lại còn bị rặng dương và dải đồi cát sau lưng cản bớt. Cùng một mùa, cách nhau chưa tới ba mươi cây số, mà một bên là gió quật và một bên là bãi kín.

Phần 02Đồng hồ bình minh: 12 tháng, giờ nào và hướng nào

Đây là phần đáng giá nhất của bài. Mặt trời không mọc cùng một giờ và cũng không mọc cùng một chỗ quanh năm. Ở Tiến Hòa, điểm mọc dịch chuyển gần 48 độ trên đường chân trời giữa tháng 6 và tháng 12 — đủ để đổi hẳn bố cục tấm ảnh và đổi cả chỗ nên ngồi.

Ba điều rút ra từ bảng trên:

• Chênh lệch cả năm chỉ 45 phút. Sớm nhất là tháng 6 (05:25), muộn nhất là tháng 1 (06:10). Nghĩa là dù đi tháng nào, đặt chuông 04:45 là chắc ăn.
• Rạng đông đến trước mặt trời mọc khoảng 22 phút. Đây là con số quan trọng nhất mà hầu hết mọi người bỏ lỡ: trời đã sáng rực màu từ trước, và quãng đó mới là lúc đẹp nhất để ngắm và để chụp.
• Mùa đông mặt trời mọc chếch hẳn về Đông Nam. Tháng 12 phương vị 114° — mọc thẳng ra vùng biển trống trước mặt bãi. Tháng 6 chỉ còn 66°, tức lệch về Đông Bắc, phía có dải bờ Phan Thiết – Mũi Né chắn ngang tầm nhìn xa. Mùa khô vừa dễ ngủ bãi vừa có góc mặt trời đẹp hơn — hai thứ tình cờ trùng nhau.

Phần 03Một đêm ở Tiến Hòa, theo từng giờ

Mốc giờ dưới đây lấy theo tháng 3 (mặt trời mọc 05:55). Đi tháng khác thì dịch toàn bộ nhóm giờ buổi sáng theo bảng ở phần 02.

• 15:30

  Tới nơi, chọn chỗ

  Đi sớm để còn nhìn rõ bãi. Quan sát vệt cát ướt sẫm màu — đó là mức nước lên gần nhất. Dựng lều cách vệt đó ít nhất 15–20 m về phía trong, chỗ cát khô và có rặng dương chắn gió sau lưng.

• 16:30

  Dựng lều, cắm cọc

  Cát biển giữ cọc rất kém. Mẹo cũ của dân đi biển: chôn túi cát hoặc chai nước đầy làm neo thay vì đóng cọc thẳng. Cửa lều quay lưng về hướng gió, không quay ra biển.

• 17:30

  Hoàng hôn sau lưng

  Đây là điểm lạ của Tiến Hòa: bãi quay ra Đông Nam nên mặt trời lặn phía sau lưng, đổ ánh hồng cam lên mặt biển trước mặt. Không có đĩa mặt trời chìm xuống nước, nhưng màu thì đẹp hơn — cả dải biển hắt sáng.

• 18:30

  Bữa tối

  Gió biển thổi tạt lửa rất mạnh. Bếp gas mini có chắn gió an toàn và nhanh hơn hẳn củi lửa. Nếu đốt lửa trại, đào hố nông, quây đá vòng ngoài, và dập thật nguội trước khi ngủ.

• 20:00

  Trời tối hẳn, ra xa ánh đèn

  Đi bộ vài chục mét khỏi cụm lều, tắt hết đèn, ngồi yên 15 phút cho mắt quen tối. Đêm không trăng ở đây nhìn thấy dải Ngân Hà. Muốn chắc, chọn ngày gần mùng 1 âm lịch.

• 21:30

  Thuyền câu ra khơi

  Từng chuỗi đèn nhỏ trôi ngang chân trời — đèn câu mực của ghe làng chài. Đây là cảnh đêm đặc trưng nhất của vùng biển này, và cũng là cách dễ nhất để ước lượng đường chân trời khi trời tối.

• 04:50

  Chuông báo thức

  Dậy trước rạng đông ít nhất 40 phút. Pha nước nóng, ra mép nước ngồi sẵn. Đây là lúc lạnh nhất trong ngày — mang theo một lớp áo khoác kể cả giữa hè.

• 05:35

  Rạng đông — khoảnh khắc đẹp nhất

  Nhiều người tưởng phải chờ tới lúc mặt trời nhô lên. Thật ra khoảng 20 phút trước đó mới là lúc trời đẹp nhất: chân trời chuyển tím → hồng → cam, mặt biển như tráng gương. Ảnh đẹp nhất thường chụp ở quãng này.

• 05:55

  Mặt trời chạm mặt biển

  Đĩa mặt trời mất khoảng 2–3 phút để lên hết khỏi đường chân trời. Nếu định chụp, đừng loay hoay chỉnh máy lúc này — chỉnh sẵn từ lúc rạng đông.

• 06:30

  Ghe về bến

  Ghe và thúng chai cập bãi, cá tươi lên bờ ngay tại chỗ. Muốn mua thì hỏi giá tử tế và trả tiền mặt; đây là chợ của người đi làm, không phải điểm du lịch.

• 08:00

  Dọn và rời bãi

  Gom sạch rác kể cả mẩu nhỏ, xoá dấu hố lửa, san phẳng chỗ đóng cọc. Đi rồi không ai biết mình từng ở đó — đó là điều kiện để bãi này còn cắm trại được vào năm sau.

Phần 04Dựng lều ở đâu cho đúng

Đây là chỗ người mới hay sai, và cái sai thì trả giá vào lúc hai giờ sáng.

• Lưng tựa rặng dương, mặt hướng biển. Hàng phi lao chắn gió và chắn cả sương đêm. Đừng dựng giữa bãi trống chỉ vì view đẹp — đêm sẽ rất dài.
• Tránh chân các mỏm đá và kè. Nước quanh chân kè xoáy mạnh và khó đoán hơn nhiều so với bãi cát thoải.
• Tránh cửa lạch và chỗ nước từ trong đổ ra. Nhìn thấy rãnh nước chảy trên cát thì đi tiếp — chỗ đó ngập khi triều lên.
• Không dựng chắn lối ghe lên xuống. Bãi ngang là nơi làm ăn của làng chài; ghe và thúng cần đường kéo lên bờ, thường là những vệt cát nhẵn thấy rõ.
• Đừng cắm trại trước cổng resort hoặc trong ranh dự án. Trục ĐT 719 có nhiều khu nghỉ dưỡng sở hữu đoạn bãi trước mặt. Chọn đoạn bãi công cộng, hoặc hỏi trước cho chắc.

Về xâm thực: dải bờ Tiến Thành có nền cát và vẫn chịu tác động sạt lở, dù mức độ nhẹ hơn Hàm Tiến – Mũi Né. Có đoạn bãi năm trước rộng, năm sau hẹp lại thấy rõ. Bài về kè mềm ống cát Geotube nói kỹ chuyện này. Với người cắm trại, hệ quả rất cụ thể: đừng tin trí nhớ của lần đi trước, hãy nhìn lại bãi bằng mắt vào chiều hôm đó.

Phần 05Mang gì, và bỏ lại gì

Phần 06An toàn và phép lịch sự trên bãi

• Không tắm biển ban đêm, tuyệt đối. Bãi ngang có dòng rút xa bờ, ban đêm không nhìn thấy và cũng không ai thấy mình. Muốn xuống nước thì chờ sáng.
• Nhận biết dòng rút xa bờ. Là dải nước lặng hơn, sẫm màu hơn và ít sóng bạc hơn hai bên — trông êm nhưng chính là chỗ nguy hiểm nhất. Nếu bị cuốn, đừng bơi ngược vào bờ; bơi song song với bờ để thoát khỏi dòng rồi mới vào.
• Lửa: đào hố nông, quây đá, dập bằng nước cho nguội hẳn. Không vùi than xuống cát rồi bỏ đi — than âm ỉ trong cát nhiều giờ và người đi chân trần hôm sau sẽ giẫm phải.
• Đi ít nhất hai người, và báo cho người nhà biết vị trí. Nhiều đoạn bãi Tiến Hòa sóng điện thoại chập chờn.
• Không nhóm lửa, không loa lớn khi trời gió to. Tàn lửa bay vào rặng dương khô là chuyện có thật.
• Mang hết rác về. Bãi này còn đẹp và còn cắm trại được vì phần lớn người tới đây tự dọn. Đó là điều kiện, không phải lời khuyên.

Phần 07Không ngủ lều thì ngủ đâu

Nói thẳng: cắm trại bãi biển không hợp với tất cả mọi người. Không nhà vệ sinh, không nước ngọt, gió và sương suốt đêm, và sáng ra thì cát ở khắp nơi. Nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, có mấy phương án giữ được cảnh bình minh mà không phải ngủ ngoài trời:

• Thuê homestay hoặc villa mặt biển, dậy sớm đi bộ ra bãi. Bình minh vẫn nguyên vẹn, chỉ khác là sau đó có phòng tắm nước nóng. Xem các homestay Tiến Thành hướng biển.
• Đặt phòng resort trên trục ĐT 719 — nhiều khu có lối riêng xuống bãi, ra tới mép nước chưa tới hai phút.
• Đi trong ngày: tới từ chiều hôm trước, ngắm hoàng hôn, ăn tối ở làng chài rồi về; hôm sau dậy sớm chạy ra lại. Trục ĐT 719 sáng sớm rất vắng và dễ đi.
• Ghép với Kê Gà: đi tiếp về phía nam là tới mũi Kê Gà và ngọn hải đăng cổ nhất Việt Nam — hợp thành một cung hai ngày trọn vẹn. Gợi ý sẵn có trong lịch trình 2 ngày 1 đêm.

Phần 08Câu hỏi thường gặp