Dậy Trước Sáu Giờ Suốt Năm Ngày Nghỉ Lễ 2/9 Ở Phan Thiết

Đây không phải bài liệt kê điểm đến. Đây là năm buổi sáng, kể theo đúng thứ tự chúng đã diễn ra, của người ở Tiến Thành năm nào cũng đón khách vào dịp này.

Ngày mộtThứ Bảy 29/8 — mùi nước mắm lúc sáu giờ

Chợ Phan Thiết mở trước khi trời sáng hẳn. Đi vào từ phía sông Cà Ty, thứ đầu tiên chạm vào không phải là hình ảnh mà là mùi — mùi nước mắm lẫn mùi cá vừa dỡ khỏi thuyền. Đặc, mặn, bám vào áo suốt buổi sáng.

Ngôi chợ này hơn ba trăm năm. Người bán không mời chào. Họ ngồi sau rổ cá, nhìn lên một cái rồi lại cúi xuống làm việc của mình.

Bảy rưỡi thì hàng đẹp bắt đầu vãn. Tám giờ nắng lên, mùi chợ đổi từ mặn sang gắt. Đó là lúc nên đi.

Ngày haiChủ nhật 30/8 — cát còn mát dưới chân

Đồi cát phải đi lúc trời còn chưa rõ mặt người. Không phải để chụp ảnh đẹp. Bảy giờ trở đi là cát nóng tới mức không đi chân trần được.

Gió sớm thổi ngang, cát chảy thành từng dòng mảnh trên sống đồi, xoá dấu chân người đi trước chỉ trong vài phút. Cồn cát đổi hình theo gió, không ngày nào giống ngày nào. Câu đó nghe như lời quảng cáo, nhưng đứng đó rồi thì thấy đúng.

Đi thêm về phía Bắc là Bàu Trắng: hai hồ nước ngọt nằm giữa sa mạc cát, còn có tên Bạch Hồ. Cái nghịch lý ấy khó tả bằng chữ.

Ngày baThứ Hai 31/8 — ngày mưa, và ngày ở nhà

Tháng 9 ở đây là tháng mưa. Không dầm dề, thường rào một trận rồi tạnh, nhưng đủ để hỏng một buổi đã lên lịch.

Năm ngày có cái hay là hỏng một ngày vẫn còn bốn. Và ngày mưa hoá ra là ngày dễ chịu nhất: cá mua từ hôm thứ Bảy đem ra nướng ở sân sau, trẻ con chạy quanh nhà, người lớn ngồi nghe mưa gõ trên mái.

Hôm ấy chúng tôi không đi đâu cả. Không ai thấy tiếc.

Ngày bốnThứ Ba 1/9 — ngọn đèn năm 1897

Đi về hướng Nam chừng ba mươi lăm cây số là tới Kê Gà. Ngọn hải đăng dựng năm 1897, tháp đá hoa cương hình bát giác cao 35 mét; tính từ mặt biển lên tới đỉnh là 65 mét. Đá chở từ Pháp sang.

Nó đứng trên hòn đảo đá rộng chừng năm héc-ta, cách bờ khoảng năm trăm mét. Khi triều rút, một doi cát nổi lên nối đảo vào đất liền. Đi bộ ra được, nhưng phải canh giờ con nước.

Trên đường về ghé núi Tà Cú, cách trung tâm Phan Thiết khoảng ba mươi cây số. Tượng Phật nằm dài 49 mét, cao 11 mét. Người đứng cạnh chỉ tới phần bệ. Con số 49 không ngẫu nhiên: đó là 49 năm hoằng pháp của Đức Phật sau khi thành đạo. Chùa mở cửa tám giờ, nên lên ngay lúc ấy, đường còn mát.

Ngày nămThứ Tư 2/9 — buổi sáng chậm nhất

Ngày cuối không đi đâu xa. Cà phê ở sân, biển cách vài phút đi bộ, và cái cảm giác quen thuộc của ngày cuối kỳ nghỉ: hơi tiếc, nhưng không mệt.

Đó là chỗ khác nhau giữa năm ngày và hai ngày. Hai ngày thì ngày cuối là ngày chạy. Trả phòng, kẹt xe, về tới nhà lúc tối mịt, thứ Hai đi làm với đôi mắt sưng. Năm ngày thì ngày cuối vẫn còn là ngày nghỉ.

Chiều hôm ấy trên đường ra cao tốc, có người trong xe hỏi một câu mà năm nào cũng có người hỏi: "Nhà ở đây bao nhiêu một căn?"